In het kort
Waterstof is een energiedrager, geen energiebron. Het moet eerst gemaakt worden, en daar gaat energie in. Bijna al het waterstof van vandaag is fossiel: uit aardgas en steenkool, of als bijproduct van raffinaderijen en chemie. Het gaat vooral naar raffinaderijen en de chemie. Laag-uitstootwaterstof (waterstof met weinig CO2-uitstoot) was in 2025 minder dan 1% van het totaal. De kleuren (grijs, blauw, groen) zijn geen officiële termen. Alleen het Europese recht kent vaste definities. Waterstof dient al voor kunstmest en raffinage. Het is ook een kandidaat voor delen van de staalindustrie, schepen en vliegtuigen. Voor personenauto's en woningverwarming noemen de meeste bronnen hieronder efficiëntere alternatieven.
Veelgehoord: wat klopt er?
| Wat u hoort | Klopt het? | Waarom |
|---|---|---|
| "Waterstof is een schone brandstof, er komt alleen water uit." | Klopt gedeeltelijk | In een brandstofcel komt enkel water vrij. De uitstoot zit vooraf: 96% van het waterstof in de EU is fossiel, en dat geeft CO2. |
| "Het meeste waterstof is al groen." | Klopt niet | Wereldwijd was in 2025 minder dan 1% laag-uitstootwaterstof. De rest komt uit aardgas, steenkool en bijproducten. |
| "Waterstof is overal de toekomst." | Hangt ervan af | Dat is een verwachting, geen feit. Voor kunstmest en raffinage is waterstof nu al nodig. Voor personenauto's en woningverwarming bestaan efficiëntere opties (zie verderop). |
| "Met waterstof-ready ketels wordt ons gasnet groen." | Klopt niet | Een ketel maakt geen waterstof, hij verbrandt wat de leiding brengt. In België loopt het waterstofnet tussen havens en industrie, niet naar woningen. |
| "Waterstof is de oplossing voor lange afstanden." | Hangt ervan af | Voor schepen en vliegtuigen zijn afgeleide brandstoffen kandidaat (ammoniak, methanol, e-brandstoffen), niet het gas zelf. Ze zijn duur en de markt is nog klein. Voor vrachtwagens is de keuze tussen batterij en waterstof nog open. |
| "Een elektrische auto is door de batterij niet schoner dan een benzineauto." | Klopt niet | Over de hele levenscyclus stoot een elektrische auto in de EU veel minder uit dan een benzineauto. De extra uitstoot van de batterij is na ongeveer 17.000 tot 22.000 km ingehaald. |
Wat is waterstof?
Waterstof (H2) is het lichtste gas. Het komt op aarde bijna nooit zuiver voor. Wie het wil gebruiken, moet het maken uit iets anders, zoals aardgas of water.
Dat maakt waterstof een energiedrager, zoals een batterij. U steekt energie in de productie en haalt ze later terug uit het gas. Bij elke omzetting gaat een deel verloren. Daarom telt ook wat het kost in energie, vergeleken met andere opties.
Hoe wordt waterstof gemaakt?
Er zijn twee hoofdroutes:
- Uit aardgas of steenkool. Hitte en stoom splitsen het gas in waterstof en CO2. Die route heet "stoomreforming" bij aardgas. Zonder opvang van CO2 geeft aardgas 10 tot 12 kg CO2-equivalent per kilo waterstof en steenkool 22 tot 26 kg (IEA, 2024).
- Uit water met stroom. Elektrolyse splitst water in waterstof en zuurstof. De uitstoot hangt af van de stroom die u gebruikt.
In 2023 was de wereldproductie ongeveer 97 miljoen ton (Mt). Ongeveer twee derde kwam uit aardgas zonder CO2-opvang en ongeveer 20% uit steenkool. Meer dan 15% is bijproduct van raffinaderijen en de petrochemie. Dit zijn afgeronde cijfers van de IEA, ze tellen niet exact op tot 100%. De productie stootte samen ongeveer 920 Mt CO2 uit (IEA, Global Hydrogen Review 2024, cijfers van 2023).
De vraag steeg in 2025 tot meer dan 100 Mt. Laag-uitstootwaterstof groeide met 20% tot bijna 1 Mt (IEA, Global Hydrogen Review 2026, juni 2026). In 2023 kwam dat vooral uit fossiele brandstoffen met CO2-opvang en nauwelijks uit elektrolyse (IEA, 2024). Een splitsing voor 2025 is in de tekst van de IEA niet gevonden. De IEA verwacht in 2026 voor het eerst meer dan 1% van de productie.
In de EU is 96% van het waterstof fossiel (Europees Parlement, 2025).
De kleuren van waterstof
In de media krijgt waterstof een kleur naargelang de route. Die kleuren zijn een vuistregel, geen officiële term. De IEA schreef in 2023 dat er geen afgesproken definities zijn en dat de kleuren grote verschillen in uitstoot kunnen verbergen. Een elektrolyser op netstroom heeft bijvoorbeeld geen kleur.
- Grijs: uit aardgas, CO2 gaat de lucht in.
- Zwart of bruin: uit steenkool of bruinkool.
- Blauw: uit aardgas, met opvang en opslag van CO2.
- Groen: uit water met hernieuwbare stroom.
- Turkoois: aardgas wordt verhit tot waterstof en vaste koolstof (methaanpyrolyse).
- Roze of paars: elektrolyse met kernenergie.
- Geel: de betekenis verschilt per bron: zonnestroom of een mix.
- Wit: natuurlijk waterstof uit de ondergrond. Volgens de IEA (juni 2026) is er één werkende put, in Mali. De eerste productie kan in de jaren 2030 komen. Grootschalige productie vóór de jaren 2040 noemt de IEA onwaarschijnlijk.
Alleen het Europese recht kent vaste termen, en dat zijn geen kleuren. "Hernieuwbaar waterstof" heet RFNBO ("renewable fuels of non-biological origin") en volgt regels over nieuwe hernieuwbare stroom. "Koolstofarm waterstof" geeft minstens 70% minder uitstoot dan fossiel. In dit artikel is "groen" de kleur en "hernieuwbaar waterstof" de Europese term. Over de regels is discussie: sectororganisaties vragen versoepeling, een NGO als Bellona verzet zich daartegen. De regels voorzien een evaluatie in juli 2028. De Commissie kondigde in april 2026 een eerdere, gerichte herziening aan. Een voorstel of een gewijzigde tekst is op 30 oktober 2026 niet gevonden.
De grafiek toont links waaruit het waterstof van vandaag bestaat en rechts wat elke kleur belooft. Het deel uit laag-uitstootroutes is klein.
Regenboog of werkelijkheid: hoe waterstof echt wordt gemaakt
De kleuren beloven schone waterstof, maar bijna alle waterstof komt nog uit fossiele brandstoffen of als bijproduct.
Productieroute
- Aardgas zonder CO₂-opvang: ongeveer 65 %
- Steenkool zonder CO₂-opvang: ongeveer 20 %
- Bijproduct van raffinaderijen en chemie, en overige: ongeveer 15 %
In 2025 gebruikte de wereld meer dan 100 Mt H₂. De koolstofarme productie was bijna 1 Mt H₂, minder dan 1 % van het totaal.
Wat de kleuren beloven
Geen van deze kleuren is een officiële term. Het IEA zegt dat er geen afgesproken definities zijn. Alleen in Europese wetgeving staan vaste termen, en die komen niet precies overeen met een kleur.
- Grijs
Uit aardgas, de CO₂ gaat de lucht in.
gangbaar, niet wettelijk vastgelegd
- Zwart of bruin
Uit steenkool of bruinkool, de CO₂ gaat de lucht in.
gangbaar, niet wettelijk vastgelegd
- Blauw
Uit aardgas, met opvang en opslag van CO₂. De uitstoot hangt af van hoeveel CO₂ wordt opgevangen.
bijna een Europese wettelijke term
- Groen
Uit water met hernieuwbare stroom (elektrolyse).
bijna een Europese wettelijke term
- Turkoois
Aardgas wordt verhit tot waterstof en vaste koolstof (methaanpyrolyse).
definitie wisselt per bron
- Roze of paars
Elektrolyse met stroom uit kernenergie.
bijna een Europese wettelijke term
- Geel
De betekenis wisselt: elektrolyse met zonnestroom, of met een mix van bronnen.
definitie wisselt per bron
- Wit of natuurlijk
Waterstof uit natuurlijke ophopingen in de ondergrond.
gangbaar, niet wettelijk vastgelegd
Bronnen
- IEA, Global Hydrogen Review 2024 (full report) (opent in een nieuw tabblad) (2024 ) primaire bron
- IEA, Global Hydrogen Review 2024: GHG emissions of hydrogen and its derivatives (opent in een nieuw tabblad) (2024 ) primaire bron
- IEA, Global Hydrogen Review 2024: Hydrogen production (opent in een nieuw tabblad) (2024 ) primaire bron
- IEA, Global Hydrogen Review 2026: Executive summary (opent in een nieuw tabblad) (2026 ) primaire bron
- IEA, Why clearer terminology for hydrogen could unlock investment and scale up production (opent in een nieuw tabblad) (2023 ) primaire bron
- European Parliamentary Research Service, Renewable and low-carbon hydrogen: state of play and outlook (opent in een nieuw tabblad) (2025 ) primaire bron
- Eco-Business, Explainer: the many shades of hydrogen (opent in een nieuw tabblad) (2022 ) pers
Eigen schema op basis van het Global Hydrogen Review van het IEA en een overzicht van het Europees Parlement (EPRS).
Toon de cijfers in een tabel
| Route | Aandeel (%) | Uitstoot |
|---|---|---|
| Aardgas zonder CO₂-opvang | 65 | 10 tot 12 kg CO₂e per kg H₂ |
| Steenkool zonder CO₂-opvang | 20 | 22 tot 26 kg CO₂e per kg H₂ |
| Bijproduct van raffinaderijen en chemie, en overige | 15 | - |
Waar wordt waterstof vandaag gebruikt?
Bijna al het waterstof gaat naar bestaande industrie, niet naar auto's of woningen. De IEA telt raffinage, ammoniak, methanol en staal via "directe reductie van ijzer" (DRI) als de vaste afnemers. Ammoniak (stikstof met waterstof) en methanol (een vloeibare alcohol) nemen samen ongeveer de helft van het gebruik voor hun rekening.
In Europa ging in 2023 57% naar raffinaderijen, 25% naar ammoniak en 11% naar de chemie (Europees Parlement, 2025). Ammoniak dient vooral voor kunstmest. Liebreichs ladder (zie verderop) zet kunstmest op de hoogste rij: voor waterstof als grondstof bestaat geen echt alternatief.
Bij staal gebruikt de DRI-route al fossiel waterstof. Volgens het Europees Parlement kan laag-uitstootwaterstof ook steenkool in hoogovens vervangen. Volgens de IEA moet de waterstofprijs zonder steun negatief zijn om de huidige route te evenaren (ramingen voor 2035). Klanten die extra betalen voor "groen staal" kunnen dat verschil dichten. Volgens de IEA is die bereidheid het grootst bij staal en luchtvaart.
Wat kost waterstof?
De cijfers verschillen per jaar, omdat de gasprijs sterk meespeelt. Dit zijn Europese indicaties, geen vaste prijzen.
- Grijs waterstof: ongeveer 2 tot 3,20 euro per kilo. Hydrogen Europe, een sectororganisatie, schatte de productiekost in 2023 op 3,20 euro inclusief kapitaalkosten, na 5,70 euro in 2022. Vóór de gasprijsstijging lag de kost zonder kapitaalkosten op 1,2 tot 1,5 euro. Volgens vakpers noemde het Europese agentschap ACER voor januari tot oktober 2025 iets boven 2 euro.
- Hernieuwbaar waterstof: ongeveer 7 tot 10 euro per kilo. ACER noemt 8 euro als gemiddelde voor 2024, vier keer de kost van fossiel waterstof. Vakpers meldt voor 2025 7 tot 10 euro, naargelang het land.
- Blauw waterstof: tussen beide in. Hydrogen Europe schatte 3,80 euro in 2023. Volgens vakpers noemde ACER voor 2025 2,80 euro, zonder transport en opslag van CO2.
De IEA rekent anders: wat mag waterstof kosten om voor een afnemer te lonen? In haar berekening voor 2035 ligt die grens zonder steun onder 2 dollar per kilo, voor de meeste combinaties van sector en regio. De IEA rekent in dollar, de Europese bronnen hierboven in euro (7 tot 10 euro voor hernieuwbaar waterstof vandaag). Die bedragen zijn niet rechtstreeks vergelijkbaar. Bij elke wisselkoers van de afgelopen jaren ligt 2 dollar wel ruim onder 7 euro. Volgens de IEA blijft laag-uitstootwaterstof op korte termijn buiten China duurder dan fossiel waterstof en heeft het steun nodig.
Waterstof in België (stand 30 oktober 2026)
Federale strategie. De federale regering keurde haar strategie eind 2021 goed en actualiseerde ze in oktober 2022. België wil een draaischijf worden voor invoer en doorvoer van hernieuwbare moleculen. De strategie noemt 20 TWh (1 TWh is 1 miljard kWh) invoer in 2030 en 200 tot 350 TWh in 2050, inclusief doorvoer naar buurlanden. De binnenlandse vraag in 2050 schat ze op 125 tot 200 TWh. Industrie en zwaar transport komen eerst. Gebouwen noemt de strategie geen prioriteit voor waterstof.
Vlaanderen. De Vlaamse Waterstofvisie dateert van november 2020. Het regeerakkoord van september 2024 kondigt een actualisering aan. Een gepubliceerde update is niet bevestigd. Op 17 juli 2026 keurde de Vlaamse Regering in principe een voorontwerp van wijzigingsdecreet goed. Het voorontwerp ging voor advies naar onder meer de Minaraad, de SERV en de Vlaamse Nutsregulator. Het voorziet een regelgevend kader voor waterstofdistributienetten en een stapsgewijze afbouw van het aardgasdistributienet met verplichte uitdienstnameplannen. Het is nog geen decreet.
Haven van Antwerpen-Brugge. De haven wil volgens een persbericht van oktober 2022 de "waterstofhub" van West-Europa worden. Samen met DEME, Engie, Exmar, Fluxys en WaterstofNet vormt ze een invoercoalitie. In 2022 verwachtte ze vanaf 2026 de eerste groene waterstofmoleculen te kunnen ontvangen. Of die in 2026 zijn aangekomen, is niet bevestigd.
Leidingen. In Europa bestaan 16 specifieke waterstofleidingen, samen 1.564 km, vooral voor de chemie (Europees Parlement, begin 2025). Voor het bestaande industriële net in België is geen bronvermelde lengte gevonden. Fluxys bouwt sinds begin 2025 een nieuw waterstofnet. Op 28 september 2026 meldde Fluxys dat het net van 14 km in de haven van Antwerpen technisch klaar is en beschikbaar voor de markt. De 34 km tussen Zelzate en Kallo moet in het voorjaar van 2027 klaar zijn. De federale strategie mikte in 2022 op 100 tot 160 km tegen 2026. Fluxys schrijft dat het regelgevend kader voor waterstof nog wordt uitgewerkt. Volgens De Tijd en L'Echo, geciteerd door New Mobility News (augustus 2026), zijn er nog geen bindende contracten met klanten. Een officiële bevestiging is er niet.
Productie. Fluxys bereidt voor eind 2026 de aansluiting van HyOffwind in Zeebrugge op het aardgasnet voor. Volgens Fluxys is dat de eerste grootschalige installatie in België voor hernieuwbaar waterstof.
De ladder: waar past waterstof het best?
De analist Michael Liebreich (Liebreich Associates, een adviesbureau) maakte de "Clean Hydrogen Ladder". Ze rangschikt toepassingen van A (bovenaan, geen echt alternatief) tot G (onderaan, "Row of Doom"). Versie 5.0 verscheen op 20 oktober 2023. Een nieuwere versie dan 5.0 is op 30 oktober 2026 niet gevonden. Liebreich schreef in mei 2026 zelf dat versie 6.0 "long overdue" (al lang achterstallig) is.
Dit is de rangschikking van één analist op basis van vooraf vastgelegde criteria, geen meting. Hij schat in hoe waarschijnlijk het is dat waterstof of een afgeleide rond 2035 een belangrijke rol speelt. Hij weegt kost, veiligheid, gemak en grondstoffen. De ladder toont geen marktgrootte, groeisnelheid of uitstootwinst per kilo.
In de grafiek geeft de kleur van elke toepassing aan welk alternatief Liebreich ziet: stroom of batterijen, biomassa of biogas, of geen. Een vierde, grijze categorie, "overig", staat bij langdurige netbalancering en de opwaardering van biogas.
De waterstoftrap: waar waterstof echt zinvol is
Een rangschikking van toepassingen: bij sport A is er geen echt alternatief, bij sport G zijn er betere alternatieven.
De trap is de rangschikking van één analist, geen meting. Marktgrootte, snelheid van invoering en uitstootvermindering per kg tellen niet mee. De trap schat hoe waarschijnlijk het is dat een toepassing rond 2035 veel waterstof gebruikt.
Wat is het alternatief?
- Geen echt alternatief
- Stroom of batterijen
- Biomassa of biogas
- Overig
-
Sport A
Geen alternatief (dat zegt niet dat de toepassing groeit)
- Kunstmest , Geen echt alternatief
- Hydrogenering , Geen echt alternatief
- Methanol , Biomassa of biogas
- Hydrokraken , Geen echt alternatief
- Ontzwavelen , Geen echt alternatief
-
Sport B
Een flink marktaandeel is zeer waarschijnlijk
- Scheepvaart* , Biomassa of biogas
- Straalvliegtuigen** , Biomassa of biogas
- Grondstof voor de chemie , Biomassa of biogas
- Staal , Stroom of batterijen
- Net balanceren, lange duur , Overig
-
Sport C
Enig marktaandeel is waarschijnlijk
- Kust- en binnenvaartschepen , Biomassa of biogas
- Mobiele machines buiten de weg , Biomassa of biogas
- Oldtimers en muscle cars** , Biomassa of biogas
- Biogas opwaarderen , Overig
-
Sport D
Een klein marktaandeel is aannemelijk
- Vrachtwagens en touringcars, lange afstand , Stroom of batterijen
- Industriële warmte, hoge temperatuur , Stroom of batterijen
- Generatoren , Biomassa of biogas
-
Sport E
Een nichemarkt is mogelijk
- Regionale vrachtwagens , Stroom of batterijen
- Verwarming van bedrijfsgebouwen*** , Stroom of batterijen
- Eilandnetten , Stroom of batterijen
- Net balanceren, korte duur , Stroom of batterijen
-
Sport F
Een nichemarkt in sommige regio's is mogelijk
- Lichte luchtvaart , Stroom of batterijen
- Treinen op afgelegen lijnen , Stroom of batterijen
- Lokale veerboten , Stroom of batterijen
- Lichte vrachtwagens , Stroom of batterijen
- Stroomimport in bulk , Stroom of batterijen
- Noodstroom (UPS) , Stroom of batterijen
-
Sport G
De sport van de ondergang
- Metro- en stadstreinen en bussen , Stroom of batterijen
- Stadsdistributie en taxi's , Stroom of batterijen
- Twee- en driewielers , Stroom of batterijen
- Personenwagens , Stroom of batterijen
- E-fuels in bulk , Stroom of batterijen
- Industriële warmte, middelhoge en lage temperatuur , Stroom of batterijen
- Verwarming van woningen , Stroom of batterijen
- Stroom opwekken met waterstof die niet is opgeslagen , Stroom of batterijen
- * als ammoniak of methanol
- ** als e-fuel of PBTL
- *** als hybride systeem
Bron
- Michael Liebreich, Hydrogen Ladder Version 5.0 (opent in een nieuw tabblad) (Michael Liebreich/Liebreich Associates (concept: Adrian Hiel, Energy Cities), versie 5.0, 2023 , CC BY 4.0 (opent in een nieuw tabblad) ) bedrijf
Aangepast en vertaald.
Eigen schema op basis van de Clean Hydrogen Ladder van Liebreich Associates.
Toon de cijfers in een tabel
| Sport | Toepassing | Alternatief |
|---|---|---|
| A | Kunstmest | Geen echt alternatief |
| A | Hydrogenering | Geen echt alternatief |
| A | Methanol | Biomassa of biogas |
| A | Hydrokraken | Geen echt alternatief |
| A | Ontzwavelen | Geen echt alternatief |
| B | Scheepvaart * | Biomassa of biogas |
| B | Straalvliegtuigen ** | Biomassa of biogas |
| B | Grondstof voor de chemie | Biomassa of biogas |
| B | Staal | Stroom of batterijen |
| B | Net balanceren, lange duur | Overig |
| C | Kust- en binnenvaartschepen | Biomassa of biogas |
| C | Mobiele machines buiten de weg | Biomassa of biogas |
| C | Oldtimers en muscle cars ** | Biomassa of biogas |
| C | Biogas opwaarderen | Overig |
| D | Vrachtwagens en touringcars, lange afstand | Stroom of batterijen |
| D | Industriële warmte, hoge temperatuur | Stroom of batterijen |
| D | Generatoren | Biomassa of biogas |
| E | Regionale vrachtwagens | Stroom of batterijen |
| E | Verwarming van bedrijfsgebouwen *** | Stroom of batterijen |
| E | Eilandnetten | Stroom of batterijen |
| E | Net balanceren, korte duur | Stroom of batterijen |
| F | Lichte luchtvaart | Stroom of batterijen |
| F | Treinen op afgelegen lijnen | Stroom of batterijen |
| F | Lokale veerboten | Stroom of batterijen |
| F | Lichte vrachtwagens | Stroom of batterijen |
| F | Stroomimport in bulk | Stroom of batterijen |
| F | Noodstroom (UPS) | Stroom of batterijen |
| G | Metro- en stadstreinen en bussen | Stroom of batterijen |
| G | Stadsdistributie en taxi's | Stroom of batterijen |
| G | Twee- en driewielers | Stroom of batterijen |
| G | Personenwagens | Stroom of batterijen |
| G | E-fuels in bulk | Stroom of batterijen |
| G | Industriële warmte, middelhoge en lage temperatuur | Stroom of batterijen |
| G | Verwarming van woningen | Stroom of batterijen |
| G | Stroom opwekken met waterstof die niet is opgeslagen | Stroom of batterijen |
Source: Michael Liebreich/Liebreich Associates, Clean Hydrogen Ladder, Version 5.0, 2023. Concept credit: Adrian Hiel, Energy Cities. CC-BY 4.0. Aangepast en vertaald.
Wat voorstanders antwoorden. Op 1 februari 2023 debatteerde Liebreich in zijn podcast met Jorgo Chatzimarkakis, de CEO van Hydrogen Europe. De beschrijving van die aflevering op Liebreichs eigen Substack zet de twee standpunten zo tegenover elkaar: de gast ziet waterstof als "the miracle molecule of the transition", de ladder heeft "a far narrower view". Dat is de omschrijving van Liebreichs kant, geen citaat van de gast. Hydrogen Europe, de sectororganisatie, verwacht in een standpunt van juli 2025 (geen antwoord op de ladder) dat waterstof een essentiële rol speelt bij het koolstofarm maken van energie-intensieve industrie, naast transport en opslag over lange periodes, en noemt kunstmest, raffinaderijen, staal en chemie als sectoren die grote volumes laag-uitstootwaterstof nodig hebben. Respect My Planet, een Amerikaanse non-profitsite die brandstofcellen verdedigt, vindt dat batterijen en brandstofcellen elkaar aanvullen. De site schreef dat over versie 4.1 van de ladder. Ze wijst ook op een mogelijk belangenconflict van Liebreich.
Ook nationale plannen wijken af van de ladder. De Belgische federale strategie zet industrie en zwaar transport vooraan en noemt de elektriciteitssector als volgende stap, voor flexibiliteit. Volgens de IEA gebeurt het gebruik van waterstof voor stroomopwekking vooral in Japan en Zuid-Korea. Het aantal brandstofcelvoertuigen groeide in 2025 met 20% tot bijna 130.000, door vrachtwagens in China en autoverkoop in Zuid-Korea.
Auto's
Het artikel "Elektrisch, benzine, diesel of waterstof: wat vervuilt echt meer?" werkt dit uit. Over de hele levenscyclus stoot een elektrische middenklasseauto in de EU 63 tot 70 gram CO2-equivalent per km uit, naargelang het stroomscenario, tegenover 235 gram voor benzine (ICCT, juli 2025). De extra uitstoot van de batterij is na ongeveer 17.000 tot 22.000 km ingehaald.
Een waterstofauto verliest onderweg meer energie dan een elektrische auto. Van de stroom aan de centrale blijft volgens Agora Energiewende 69% over aan het wiel bij een elektrische auto, 26% bij een brandstofcelauto en 13% bij een auto op e-brandstof. In België staan acht openbare waterstofstations, geen enkele in Limburg (H2Benelux, 30 oktober 2026).
Verwarming van woningen
Het artikel "Warmtepomp: is uw huis klaar?" legt uit wat u kunt doen. Hier staat waarom de meeste bronnen daar zelden een rol voor waterstof zien. Een warmtepomp levert ongeveer 3 eenheden warmte per eenheid stroom (veldproeven 2,8 tot 3,4). Waterstofverwarming vraagt volgens Jan Rosenow vijf tot zes keer meer stroom voor dezelfde warmte. Dat zei hij in een interview met IEEE Spectrum over zijn overzicht van 32 studies in het tijdschrift Joule (2022). Het Joule-artikel zelf is niet geraadpleegd. Hij nam alleen studies op die niet door of voor de industrie zijn gemaakt. Onze eigen berekening in dat artikel komt op 4,6 tot 9,5 keer meer stroom, met een middenwaarde van ruim 6. Ze steunt op cijfers van de Clean Hydrogen Partnership en de European Hydrogen Backbone. De reeksen verschillen, omdat de aannames over het rendement van de warmtepomp en van de waterstofketen (elektrolyse, compressie, transport, ketel) verschillen.
"Waterstof-ready" betekent dat een ketel later waterstof aankan. Het zegt niets over wat in de leiding zit. Zolang geen waterstof naar woningen stroomt, verbrandt zo'n ketel aardgas.
Wat voor industrie, schepen en vliegtuigen?
Waar elektrificeren moeilijk is, gelden waterstof en afgeleide brandstoffen als kandidaten: ammoniak, methanol en e-brandstoffen. E-brandstoffen worden uit waterstof (en CO2) gemaakt.
- Staal en chemie: zie hierboven. Laag-uitstootwaterstof blijft hier duur zonder CO2-prijs of een klant die meer betaalt.
- Schepen: volgens de IEA is onzeker of het raamwerk van de Internationale Maritieme Organisatie (IMO) wordt ingevoerd. Europese regels bepalen vooral de keuze.
- Vliegtuigen: de Europese ReFuelEU-verordening eist 1,2% synthetische brandstof in 2030 en 2031, 2% in 2032 tot 2034, 5% in 2035 en 35% in 2050. Volgens de IEA is dit de enige beleidsdruk. Ze heeft dit decennium weinig effect op ticketprijzen.
De ladder zet "Shipping" (als ammoniak of methanol) en "Jet Aviation" (als e-brandstof) op rij B. Liebreich verwacht op die rij een behoorlijk marktaandeel, maar via afgeleide brandstoffen en niet als gas.
Opslag over lange periodes
Batterijen vangen vooral snelle schommelingen op. Voor weken of seizoenen is een andere oplossing nodig. De Royal Society (het Britse wetenschappelijke genootschap) rekende in 2023 uit dat het Verenigd Koninkrijk in 2050 tot 100 TWh opslag nodig heeft, ongeveer een kwart van zijn huidige jaarlijkse stroomverbruik. Opslag van waterstof in zoutcavernes is volgens de Royal Society de goedkoopste manier. Batterijen en pompcentrales volstaan daar niet.
Voor België geldt dit niet zomaar. Volgens New Mobility News (augustus 2026) heeft België, anders dan Nederland en Duitsland, geen zoutcavernes voor grootschalige opslag. Een officiële bevestiging is er niet. Liebreich noemt alles boven ongeveer twee dagen "long duration". Hij zet "long duration grid balancing" op rij B en balancering op korte termijn op rij E.
Wat nu?
- Controleer bij elke bewering waar het waterstof vandaan komt: aardgas, aardgas met CO2-opvang of hernieuwbare stroom.
- Vervangt u een gas- of mazoutketel? Vergelijk ook een warmtepomp. Lees "Warmtepomp: is uw huis klaar?".
- Kiest u een auto? Vergelijk de uitstoot over de hele levensduur. Lees "Elektrisch, benzine, diesel of waterstof: wat vervuilt echt meer?".
- Zegt iemand dat een "waterstof-ready" toestel het gasnet groen maakt? Vraag welke leiding het waterstof naar uw huis brengt en wanneer.
Bronnen en disclaimer
Deze tekst is gebaseerd op:
- IEA, Global Hydrogen Review 2026 (juni 2026), met de hoofdstukken Production, Demand, Key questions en Cost acceptability.
- IEA, Global Hydrogen Review 2024, voor de productie van 2023: Hydrogen production, GHG emissions en de volledige pdf (aandelen aardgas, steenkool en bijproduct). We lazen de IEA-pagina's van 2026 via gearchiveerde kopieën, omdat iea.org automatische toegang blokkeert.
- IEA, Why clearer terminology for hydrogen could unlock investment (juni 2023).
- Europees Parlement (EPRS), Renewable and low-carbon hydrogen (februari 2025). De kostencijfers erin komen van Hydrogen Europe, een sectororganisatie.
- ACER, European hydrogen markets 2025 en pv magazine over dat rapport (december 2025). Vakpers, geen primaire bron.
- Eco-Business, uitleg over de kleuren (2022). Vakpers.
- Bellona, positie over de RFNBO-regels (2026). NGO.
- WaterstofNet over het AccelerateEU-plan van de Commissie (april 2026) en Argus Media over de timing van die herziening (juli 2026). Kenniscentrum en vakpers. De verordening zelf is niet geraadpleegd.
- Fluxys Belgium, resultaten eerste jaarhelft 2026 (28 september 2026). Een netbeheerder met eigen belang.
- New Mobility News (17 augustus 2026). Vakpers die De Tijd en L'Echo citeert.
- Federale Waterstofstrategie, update oktober 2022. Kopie op kenniswest.be.
- Vlaamse Regering, beslissing van 17 juli 2026 en WaterstofNet, Statusrapport 2024. WaterstofNet is een Vlaams kenniscentrum voor de sector.
- Maritime Professional over de haven van Antwerpen-Brugge (oktober 2022). Vakpers, op basis van een persbericht van de haven.
- Michael Liebreich, Hydrogen Ladder Version 5.0 (20 oktober 2023), The Electrification Staircase is go (9 mei 2026) en het gesprek met Hydrogen Europe (februari 2023). Liebreich Associates is een adviesbureau. De licentie is CC BY 4.0.
- Hydrogen Europe, The case of Green Lead Markets (standpunt, juli 2025). Sectororganisatie.
- Respect My Planet, kritiek op ladder 4.1 (2022). Pleitbezorger voor brandstofcellen.
- ICCT, Life-cycle greenhouse gas emissions from passenger cars in the EU (juli 2025), Agora Energiewende, rendement van aandrijfroutes en H2Benelux, waterstofstations.
- IEEE Spectrum, interview met Rosenow over zijn overzicht in Joule (2022). Het Joule-artikel zelf is niet geraadpleegd.
- Royal Society, Large-scale electricity storage (september 2023) en EU Clean Hydrogen Observatory over ReFuelEU Aviation.
Dit is algemene informatie, geen persoonlijk advies. Cijfers en regels kunnen wijzigen. Stand: 30 oktober 2026.
Auteur: Wouter Hermans
Blijf op de hoogte van Bronsgroen
Eens per maand nieuws over onze projecten in Limburg, activiteiten en hoe u kunt meedoen. Uitschrijven kan altijd.